Dit is Pater Jan Twardowski. Hij zat vaak in het plantsoentje aan de Krakowskie Przedmiescie, een van de hoofdstraten in Warschau. De nonnen uit het nabijgelegen klooster kwamen dan naar hem luisteren als hij z’n gedichten voorlas. Nu kan dat nog steeds, want als we het knopje indrukken naast zijn knie, draagt hij zijn gedichten voor. 

Verderop, bij de universiteit van Warschau, staat een standbeeld van ‘de student’: Pomnik Studenta. Hij zit er lekker op een bankje, de boeken binnen handbereik, maar nog niet opengeslagen – even nog van het zonnetje genieten voor hij moet studeren. Studie-ontwijkend gedrag…? Z’n buurvrouw is wel druk aan het studeren.

En dan is er in Warschau ook nog een beeld van Jan Karski. Een oorlogsheld. Als koerier van het verzet wist hij al in 1943 de Britse minister van Buitenlandse Zaken én de Amerikaanse president Rooseveld te informeren over het getto in Warschau en de vernietigingskampen in zijn land. Hij smeekte de geallieerden om actie te ondernemen door bijvoorbeeld treinsporen te bombarderen. Maar ze geloofden de ernst van de zaak (nog) niet. Toch probeerde hij zijn boodschap wereldkundig te maken. Al tijdens de oorlog schreef hij een boek hierover: Mijn bericht aan de wereld.
Na de oorlog vestigde Karski zich in Amerika en werd docent aan de Georgetown University in Washington.

Tot slot nog een heilige: St. Benedictus staat op de Rynek Nowego Miasta, het stadsplein (Rynek) in de Nieuwe Stad (Nowe Miasto). Nieuw, omdat het later is gebouwd – 15e eeuw -dan het Rynek Starego Miasta, het plein in de Oude Stad (Stare Miasto) uit de 13e eeuw. 
Beide stadsdelen zijn in de Tweede Oorlog zeer zwaar beschadigd, er is dus nog maar weinig echt origineel in deze twee oude stadswijken.

In 1955 kreeg de Poolse bevolking een cadeau van de Sovjet Unie: een immens gebouw in Stalinistische stijl. Aanvankelijk heette het Jozef Stalin-paleis van Cultuur en Wetenschap (Pałac Kultury i Nauki – PKiN), maar in het kader van de destalinisatie werd Stalins naam verwijderd. Rondom het gebouw staan allemaal beelden, veel met een boek of een andere tekstdrager in handen. 

Op dit boek stond aanvankelijk ook Stalins naam, die is er later afgehaald. 

Dit mannetje wordt de les gelezen door zijn buurman: ‘Opletten jij: kijk nou eens even wat daar staat, met je mooie brilletje op’. Het beeldje staat in de Laurenskerk in Rotterdam.

Naast de Laurenskerk staat het beroemde standbeeld van Erasmus, het oudste bronzen beeld van Nederland. Verderop, op de Coolsingel, staat dit moderne beeld van de geleerde: het komt niet uit de gietmal van een beeldhouwer, maar uit een 3D-printer.

Ze zit op een hek, in Rodenbach (Duitsland). We logeerden daar een paar dagen en voor ons huis zat ze, met haar boek, in het Schattenspiel.

In Frankfurt staan deze drie heren die allemaal iets te maken hebben met boeken en lezen: Johannes Gutenberg, de uitvinder van de boekdrukkunst; Johannes Fust, advocaat, boekdrukker en uitgever; en Peter Schöffer, boekverkoper en uitgever.
Zouden ze hun geld belegd hebben bij de Deutsche Bank?

Roßmarkt in Frankfurt-am-Main – beeldhouwer Eduard Schmidt von der Launitz

Ze hebben de boekverbrandingen niet meer meegemaakt, waar Duitsland in de Tweede Wereldoorlog erg onder te lijden heeft gehad. 

Plakkaat op de Markt

De beeldenstorm is flink tekeer gegaan in Breda. Overal onthoofde heiligen in en om de kerk. Zelfs deze twee houten tableau’s aan de kerkbanken zijn niet ontsnapt aan de beeldenwoede. De hoofden zijn weggevaagd, de rest van het tafereeltje is in takt gebleven. 

Lezende en schrijvende monnik,
Onze-Lieve-Vrouwekerk in Breda

Deze engel is het onheil bespaard gebleven, zij mocht haar mooie, zingende hoofdje behouden.

Op een van de vele hete dagen deze zomer fotografeerde ik dit schrijvertje in Tilburg. De schaduw gaf gelukkig iets verkoeling. 

Het schrijvertje, 1974, van Hein Koreman, Heuvelstraat Tilburg

In de Bibliotheek trof ik dit spaghetti-lezertje.

De lezende spaghetti-man van Dagmar de Kok, in de Bibliotheek Tilburg

De reisgidsen claimen dat dit zo’n beetje het beroemdste beeld is van Boedapest. Anonymus staat bij de Vajdahunyadburcht in het grote stadspark Városligeti tö (onuitspreekbare namen voor ons). Anonymus is de naamloze kroniekschrijver uit de middeleeuwen die in de tijd van Koning Béla lll, rond de 13e eeuw, de eerste Hongaarse geschiedschrijving schreef, Gesta Hungarorum.

Het is schoolreisjestijd én mooi weer. Aan het eind van de dag krijgen de kinderen een ijsje. 
De vioolspeler speelt er handig op in. Hij speelt Hongaarse kinderliedjes en alle kinderen klimmen op het beeld en zingen vrolijk mee. 

Ik kwam haar voor het eerst tegen in Lissabon, Sinte Anna die haar dochter Maria leert lezen.
Nu ging ik speciaal kijken bij de Sint Annakerk in Boedapest. Hoog in de gevel staat hun beeld, moeder Anna en dochter Maria met een boek in hun handen.

Szent Anna-templom, Batthyány tér, Boedapest