Boekenweek

De Boekenweek begint vandaag. Een mooie dag om weer eens door de stad te struinen op zoek naar boekendetails. Ik vond een mooi uithangbord en een klassieke gevelsteen.
En dan tot slot natuurlijk de boekhandel in voor het boekenweekgeschenk.

Sint Annenstraat, Amsterdam

Reguliersdwarsstraat, Amsterdam

de Bibliotheek Alkmaar eert Joost Zwagerman

Een mooie maar trieste gevelsteen. Eerbetoon van de Alkmaarse Bibliotheek aan Joost Zwagerman die in deze stad geboren werd, vandaag precies 56 jaar geleden.

Joost Zwagerman was een studiegenoot van mij. Niet dat hij mij kende, maar wij kenden wel allemaal deze beroemde medestudent. Als hij de kantine binnenkwam gonsde zijn naam meteen rond. Hij debuteerde in 1986 met de roman De houdgreep. Drie jaar later brak hij door bij het grote publiek met de roman Gimmick!. In 1991 verscheen Vals licht, dat genomineerd werd voor de AKO Literatuurprijs en in 1993 werd verfilmd.
In 2010 schreef hij het Boekenweekgeschenk Duel.

Het ontwerp is van Pieter Bijwaard uit Bergen, de typografie is van grafisch ontwerper Stephan de Smet uit Amsterdam.

Schrijven boven de deur

Vond ik kort geleden nog ‘lezen boven de deur’, op deze strooptocht vond ik ‘schrijven boven de deur’. Een gevelsteen ter nagedachtenis aan Fred Thomas.

Thomas (1906-1959) – geboren op de Prinsengracht – was journalist en schrijver en werkte bij het dagblad De Tijd. Hij had bijzondere belangstelling voor het lot van de bewoners rondom de Zuiderzee en was jarenlang secretaris van het Landelijk Comité tot Behoud van de Zuiderzee.

Lezen boven de deur

Je loopt enig risico als je omhoog kijkend door de stad loopt – struikelen over losliggende stoeptegels, tegen voorbijgangers aanlopen – maar je ontdekt zoveel moois. Op één en twee hoog is van alles te zien. Deze gevelsteen bijvoorbeeld, met spelende en lezende kindertjes. 

Amsteldijk in Amsterdam

Jacobus de Meerdere

In Utrecht is een gevelsteen met Sint Jacobus. Om precies te zijn, Jacobus de Meerdere, een van de twaalf apostelen van Jezus. Hij wordt de Meerdere genoemd om hem te onderscheiden van zijn naamgenoot die Jacobus de Mindere wordt genoemd. In het Spaans wordt zijn naam verkort tot Santiago.

Volgens de overlevering leverde de koning van Asturië (een koninkrijkje in Spanje) in 844 een veldslag tegen de Moren, waarbij het leger van de koning onverwacht hulp kreeg van een geheimzinnige ruiter die de Moren doodde. Het lag voor de hand dat de ruiter niemand anders was dan Sint-Jacobus, die sindsdien patroonheilige is van Spanje en in het bijzonder van Santiago de Compostella.

Jacobus staat hier afgebeeld met de mantelschelp, ook wel de Sint-Jacobsschelp genoemd, zijn staf en een boek. 

Gevelbibliotheek

Hij staat al op honderden websites, en iedere boekenliefhebber kent hem wel. Maar op mijn site ontbrak hij nog. De stenen boekenkast in de Lootsstraat, om de hoek bij de Kinkerstraat in Amsterdam. 

De ‘Gevelbibliotheek’ is een eerbetoon aan de dichters en schrijvers die in de buurt een straatnaam hebben, zoals Jacob van Lennep, Cornelis Loots, Jan Pieter Heije en Johannes Kinker. Er staan ongeveer 250 oude boeken in. 
Het ontwerp van de boekenruggen is geïnspireerd op de typografische Letterproef (1800) van Lettergieterij Joh. Enschedé in Haarlem. De boeken zijn gemaakt door de Amsterdamse keramiekbakker Pieter Kemink en wegen per stuk ongeveer 25 kilo.

Zutphen boekenstad

De meest echte boek-gevelsteen, een mooi uithangbord, lezende beeldjes en een prachtige bibliotheek in een kerk: Zutphen heeft het allemaal. 

Deze gevelsteen hangt aan de Oudewand. 
En iets verderop in de straat hangt dit uithangbord. 

Boven het zijportaal van de Walburgiskerk houdt deze heilige de wacht. Ze heeft niet een echt boek in handen, eerder een leporello. Als je goed kijkt zijn de pagina’s als een harmonica gevouwen. 

En aan de Rozengracht stond ooit het Dominicanenklooster. Het gebouw dat als refter diende is er nog, met tussen de ramen dit beeldje. 

En tot slot een van de mooiste bibliotheken van ons land, in de Broederenkerk. 

Met deze kerkdeur die toegang geeft tot de kantoren. De deur die toegang biedt tot het bibliotheekkantoor waar ik werk, ziet er heel wat alledaagser uit.

Bijbelse gevelstenen

In de Noorderkerkstraat vond ik dit kleine gevelsteentje. De tekst eronder: Eccie ancilla Domini[sum]: fiat mini secundum verbum tuum. 
De vertaling kreeg ik van de lerares Klassieke Talen van m’n kinderen, het is een bijbels citaat: Zie, ik ben de dienares van God, moge het mij vergaan volgens jouw woord.

In het Begijnhof en op de Spiegelgracht hangen nog twee ‘bijbelse’ gevelstenen. Alhoewel de gevelsteen in het Begijnhof niet zo ingetogen is als het bijschrift doet verwachten. 

Heilige Ursula

Boven een van de poortjes van het Begijnhof houdt de heilige Ursula de wacht. Onder  haar gespreide armen beschermt ze enkele van de ‘11.000’ maagden met wie zij op de vlucht was voor haar vader, de heidense Engelse vorstenzoon Ethericus, die haar wilde uithuwelijken. Het aantal van 11.000 berust vermoedelijk op een foute interpretatie van de oorspronkelijke tekst. Daar stond XI M, waarbij de M als duizend is geïnterpreteerd, maar waarschijnlijk was deze letter bedoeld als afkorting voor ‘martelaren’.
Een van de maagden heeft een bijbelboek onder haar arm.

Sluitsteen boven het poortje van het Begijnhof in de Gedempte Begijnensloot, Amsterdam