Weeshuis

Ik ben twee weeshuizen tegen gekomen in Franeker, en een armenhuis. Het zal vroeger geen gezellige boel geweest zijn in deze Friese stad. Op een van de voormalige weeshuizen hangt deze mooie gevelsteen, met een vader en moeder overste met boek.
De gevelsteen (1598) vermeldt dat prior Gerardus Agricola van klooster Klaarkamp veel goeds heeft gedaan voor de weeskinderen. 
Kwa stijl doet het denken aan de gevelstenen die ik fotografeerde in Bovenkarspel en Hoorn en ook in Londen.

Brommen en schrijven

Van 1952 tot aan zijn pensionering in 1978 werkte Rikus Attema als journalist voor de Harlinger Courant. Hij verzamelde het nieuws op straat. Dagelijks was hij op pad op zijn brommer, kranten in de fietstas, z’n pen in de aanslag om meteen het nieuws te kunnen noteren in zijn opschrijfboekje.

In Harlingen wordt hij geëerd met dit beeldje.
Het kwam tot stand naar een idee van kunstenaar Henk Zielstra.

Lahringen

Hij kwam uit Harlingen, Simon Vestdijk. En hij wordt dan ook op verschillende manieren geëerd en herdacht in een straatnaam, de naam van een school of een standbeeld.
Verstopt achter deze Bibliotheekbus staat zijn alter ego: Anton Wachter, de hoofdpersoon uit de Anton Wachter-reeks. Acht boeken die grotendeels spelen in Lahringen – verbastering van Harlingen. Terug tot Ina Damman is het bekendste, over de middelbare school-jaren van een verlegen, teruggetrokken puber.

Hoek Voorstraat – Sint Jacobstraat, Harlingen. Beeld van Suze Boschma-Berkhout, 1973.

Lezen in de gevangenis

De gevangenis associeer ik niet direct met lezen. Ik denk ook dat de meeste gevangenen geen grote lezers zijn. Verrassend vond ik het dan ook te lezen dat een van de meest geliefde baantjes onder gevangenen bibliotheekmedewerker is.

Dit ‘weetje’ is te zien in het Gevangenismuseum Veenhuizen.

Hoe grappig is het dat dbieb in Leeuwarden tegenwoordig in een voormalige gevangenis zit. De tralies zie je overal nog voor de ramen zitten, en de cellen zijn omgebouwd tot werk- of vergaderruimtes.

Willem Barentsz

Wij kennen hem van Nova Zembla. Maar veel meer dan dat weten we eigenlijk niet over Willem Barentsz (1549-1597). Hij was koopman en wetenschapper en hij maakte een atlas van de Middellandse Zee. Drie keer voer hij uit om via de Noord een doorgang naar Azië te vinden. De derde keer, in 1596, lukte het de noordpunt van Nova Zembla te ronden, maar daarna kwam zijn schip vast te zitten in het ijs. Van wrakhout, dat grotendeels afkomstig was van het eigen kapot gebeukte schip, werd een huis gebouwd. Hierin bracht de bemanning de winter door. De volgende lente werd een sloep gebouwd waarmee de opvarenden naar de bewoonde wereld konden terugkeren. Barentsz stierf een week na het vertrek. 

In zijn geboortedorp Formerum, op Terschelling, wordt hij herdacht met dit beeld. In zijn linkerhand heeft hij een boek, met zijn rechterhand tekent hij een kaart.

Het beeld staat aan de Badweg in Formerum. Het is gemaakt door Frans Ram en werd in 1996 onthuld.

Koffietjes

Koffie was het thema deze maand bij onze fotoclub. Wat moet je over koffie nu zeggen als het fotografie betreft. Mijn dochters weten alles van koffie zetten, melk schuimen, mooie latte art; ze werken in de horeca. Maar dat je daar dan ook een mooi plaatje van maakt, is natuurlijk weer een andere tak van sport.

Ik vond een aantal tips voor goede koffiefoto’s. Als je de rook boven een koffiekopje wilt fotograferen, doe je dat met een klein flitsje. Maar de damp van koffie is meestal niet zo ‘sterk’. Dat pakt de flits niet, blijkt ook uit mijn eerste foto. Als je goed kijkt zie je een beetje rook.

Tip twee (de leukste!): als je echt rook wilt zien, leg je een staafje wierook achter je kopje. Die rook is zo sterk, dat pakt de flits wel op.
Nu heb ik geen wierook in huis, maar een kaarsje dat je uitblaast op het moment dat je de foto maakt, werkt ook.

En natuurlijk mag het boek niet ontbreken op mijn foto.

Ommetje elders

In het kader van ‘loop eens een ommetje elders’, liepen we een ommetje in het Van Ommerenpark in Wassenaar. Dat was natuurlijk niet toevallig. Hier wist ik een lezend beeld dat nog aan mijn verzameling ontbrak.

Wie de maker is, en wanneer het geplaatst is, kon in nergens vinden. De brief in haar handen heb ik heimelijk gelezen: Het staat u vrij met steelse blik te lezen myne brief, maar weet mijn werkelyke ik bewaar ik voor mijn lief.
Ondertekend door G.V. Spanje.

Hemelvaart

Hemelvaartsdag is wel een passende dag voor een bezoek aan een begraafplaats. Op mijn fietstocht kwam ik vandaag dit lieve beeldje tegen.

Dubbeltjespanden

Ik fietste deze week langs de Dubbeltjespanden. Een rijtje huisjes, een beetje verstopt, aan de Mauritskade in Amsterdam.

De Dubbeltjespanden was een van de eerst sociale huurwoningen-projecten in Nederland.
Bij het opknappen van deze huizen, in 2013, heeft kunstenares Marjet Wessels Boer dit kunstwerk gemaakt, op de kopse kant van de panden. De letterkast waarin alle objecten staan, verwijst naar de letterkast van de krant die de woningbouwvereniging uitbracht om leden te werven voor de bouw van de Dubbeltjespanden. De objecten in de letterkast verwijzen naar de verhalen over de Dubbeltjespanden.
De naam Dubbeltjespanden op zijn beurt verwijst weer naar het wekelijkse dubbeltje dat de leden van de woningbouwvereniging aan contributie betaalden. 

Ook hier een verwijzing naar boeken en verhalen:
Bij de typemachine van nummer 46 is het verhaal: Hoewel ze nog maar net aan de Mauritskade woont, kan deze bewoonster al een boek vol pennen over de straat. Het is een doorlopende theatervoorstelling gevuld met opvallende gebeurtenissen. Zonder haar notitieboekje gaat ze de deur niet uit.

Bij het pennenbakje met inktpot van nummer 50 is het verhaal: Met een klassieke kroontjespen en Oost-Indische inkt, maakt ze de meest verfijnde tekeningen op papier. Vanwege het picturale karakter van het straatje voelt deze bewoonster zich helemaal op haar plek aan de Mauritskade.

Kijk voor meer verhalen op www.dubbeltjespanden.nl.

A.B.C.-straat

Het is niet de mooiste straat van Utrecht. Aan de ene kant staan nog een aantal mooie oude pandjes, aan de andere kant is begin deze eeuw een lelijk nieuwbouwproject verrezen (dat wil zeggen, ik vind het lelijk). Maar het is wel de mooiste straatnaam: de A.B.C.-straat.
Waarom de straatnaam geschreven wordt met puntjes tussen de eerste drie letters is niet bekend? Het zijn niet de initialen van een Utrechtse beroemdheid, de puntjes doen dan ook wat vreemd aan. Maar dat mag de pret niet drukken. Een mooiere straatnaam kan ik niet snel bedenken.

Op wiki staat: De straat vormt over een afstand van circa 150 meter een verbinding tussen de Lange Nieuwstraat en Nieuwegracht. Bij deze gracht eindigt de straat op de Magdalenabrug. Mogelijk bestond het straatje reeds rond 1300 maar met zekerheid in 1485.

Achter de noordelijke bebouwing van de A.B.C.-straat zijn nog deels de in de 15e eeuw gestichte Sionskameren bewaard gebleven. In het verleden bevonden zich aan de zuidzijde van de straat de vrijwoningen van de Fundatie van Thomas van Nijkerken. De bebouwing van het zuidelijk deel werd rond 1965 gesloopt ten behoeve van uitbreiding van het Wilhelmina Kinderziekenhuis. Het ziekenhuis vertrok in 1999. Op het vrijgekomen terrein werd nieuwbouw neergezet voor Victas, een centrum voor verslavingszorg. Het ontwerp won de Rietveldprijs 2013 voor architectuur.