Monument voor de liefde

Ik was verkeerd gefietst, op weg naar huis. Zo reed ik door een wijk waar ik normaal gesproken nooit doorheen kom. Ineens zag ik vanuit mijn ooghoek dat deze vliegende man een boekje in z’n hand heeft. Gelukkig fietste er niemand achter mij, want ik remde nogal abrupt. En gelukkig had ik m’n goede camera bij me.

Het is Osip Mandelstam met zijn vrouw Nadezjda. Mandelstam was een belangrijke Russische dichter. Nadat hij Stalin in 1933 in een gedicht had bespot, werd hij verbannen. Zijn werk werd in de Sovjet Unie verboden. Toch bleef hij schrijven.
Hij stief in een Siberisch strafkamp in 1938. Zijn vrouw Nadezjda heeft 25 jaar lang al zijn werk in haar geheugen bewaard en schreef daarna haar memoires.

Hun onwrikbare trouw aan wat waardevol is, wordt geëerd met dit monument.

Op de sokkel van het beeld staat een gedicht dat Osip voor Nadezjda schreef:

Hoe graag zou ik willen vliegen
waar niemand me kon zien,
achter een straal aan
waar ik helemaal niet meer ben.

Maar jij, straal in de kring.
Er is geen ander geluk.
Leer van een ster
de zin van licht.

Daardoor is het straal,
daardoor is het licht,
omdat gefluister het sterkt,
omdat gestamel het warmt.

Maar ik wil je zeggen
dat ik je fluisterend bestraal,
dat ik fluisterend jou,
kindje, opdraag aan die straal.

27 maart 1937, Voronezj, Osip Mandelstam
Vertaling gedicht: Miriam Van hee

Het beeld staat in de Nadezjda Mandelstamstraat in Amsterdam.
Kunstenaars: Hanneke de Munck, Sietse H. Bakker, Chatsjatoer Bely, 2015

Kerkelijk boek

Boven de deur van deze kerk in Apeldoorn hangt de bijbel. Nu ja, een boek met een verwijzing naar de bijbel. Twee verzen uit het Oude Testament, Koningen 8 en twee verzen uit het Nieuwe Testament, Efeziërs 2. Verhalen over de kerk als heilig gebouw.

Mooi om te zien is hoe deze verzen in drie verschillende bijbelvertalingen er zo verschillend uitzien. Van heel formeel in de Statenvertaling, tot heel gewoontjes in de Bijbel in gewone taal.

Koningen 8, vers 29-30

Statenvertaling
Dat Uw ogen open zijn, nacht en dag, over dit huis, over deze plaats, van dewelk Gij gezegd hebt: Mijn Naam zal daar zijn, om te horen naar het gebed, hetwelk Uw knecht bidden zal in deze plaats.
Hoor dan naar de smeking van Uw knecht, en van Uw volk Israël, die in deze plaats zullen bidden; en Gij, hoor in de plaats Uwer woning, in den hemel, ja, hoor, en vergeef.

Herziene Statenvertaling
Laat Uw ogen open zijn, nacht en dag, over dit huis, over deze plaats, waarvan U hebt gezegd: Mijn Naam zal daar zijn, om te luisteren naar het gebed van Uw dienaar op deze plaats zal bidden. Luister dan naar de smeekbede van Uw dienaar en Uw volk Israël, die zij op deze plaats zullen bidden. En U, luister in Uw woonplaats, in de hemel, ja luister, en vergeef.

Bijbel in gewone taal
Ik vraag u om dag en nacht goed op deze tempel te letten. Deze plaats waarvan u gezegd hebt: ‘Daar zal ik wonen.’ Luister naar het gebed van mij en uw volk, hier bij deze tempel. Luister naar ons vanuit de hemel waar u woont. Luister naar ons, en vergeef ons.

Efeze 2, vers 20-21

Statenvertaling
Gebouwd op het fondament der apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen; Op Welken het gehele gebouw, bekwamelijk samengevoegd zijnde, opwast tot een heiligen tempel in den Heere.

Herziene Statenvertaling
Gebouwd op het fundament van de apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus Zelf de hoeksteen is, en op Wie het hele gebouw, goed samengevoegd, verrijst tot een heilige tempel in de Heere.

Bijbel in gewone taal
Alle christenen samen vormen een eenheid: de heilige kerk van Christus. Je kunt het vergelijken met een gebouw. Het fundament van het gebouw is dan de boodschap van de apostelen en de profeten. Jullie zijn de stenen in de muren. En de belangrijkste steen, die het hele gebouw op zijn plaats houdt, dat is Jezus Christus. Hij zorgt ervoor dat de kerk groeit. En dat God zelf in de kerk aanwezig is door de heilige geest.

Kennisoverdracht

Een meester met drie leerlingen en een boekenrij. Zijn de boeken een bron van kennis, of gaan de leerlingen gebukt onder al deze zware wetenschap? Wie zal het zeggen.

Het beeld is gemaakt door beeldhouwer Frans van den Burgt in 1965 en staat in het Beatrixpark achter het St. Nicolaaslyceum in Amsterdam.

Alfabetische volgorde

Hoe leuk als in woorden een paar letters in alfabetische volgorde staan.
Hieronder belettering van gebouwen in Amsterdam.

Ingang van een oud postkantoor in de Kamerlingh Onneslaan

Kerk van het Apostolisch Genootschap aan de Archimedesweg

Veiligheidsinstituut Museumplein

Metrostation Spaklerweg

J. van Noortschool Prinsengracht

Vroegere Openbare Leeszaal en Bibliotheek Betondorp

Oude Turnzaal in de Nieuwe Passeerdersstraat

Bioscoop Tuschinski in de Reguliersbreestraat

IJzerhandel Gunters & Meuser aan de Egelantiersgracht

Mooie meisjes in Hamburg

In Hambrug twee mooie lezende meisjes gevonden.

Beeld is van Richard Emil Kuöhl en hangt boven de ingang van het Ballettzentrum Hamburg, Caspar Voghtstrasse

Beeld is van Ludwig Kunstmann en hangt aan het voormalige Lehrerinnenseminars in de Felix Dahnstrasse, Hamburg

Dubbellezen

Deze dame is Magdalena Pauli – geboren Melchers uit Bremen. De heer op de achtergrond is mijn echtgenoot.

In de jaren 1893-1896 correspondeerde Magdalena met haar nichtje over haar liefde voor de Duits-Engelsman Gustav Rösing. Een liefde die door haar ouders werd afgewezen. In 1896 trouwde ze met de kunsthistoricus Gustav Pauli.
Onder het pseudoniem Marga Berck publiceerde ze een briefroman ‘Zomer in Lesmona’, over haar onvervulde liefde voor Gustav Rösing. Het boek werd zeer lovend ontvangen en werd zelfs verfilmd. Als eerbetoon aan de schrijfster is dit standbeeld opgericht.

In de brief die ze leest staat de tekst van Daisy Daisy:

Villa Lesmona, der 19 Mai 1894,

There is a flower within my heart
Daisy, Daisy
Planted one day by a glancing dart
Planted by Daisy Bell
Whether she loves me or loves me not
Sometimes it’s hard to tell
Yet I am longing to share the lot
A beautiful Daisy Bell

Daisy, Daisy, give me your answer do
I’m half crazy all for the love of you
It won’t be a stylish marriage
I can’t afford a carriage
But you’ll look sweet upon the seat
Of a bicycle built for two

Het beeld is gemaakt door Claus Homfeld, 2000, en staat bij Villa Lesmona, het zomerhuis van haar ouders, in het Knoops Park in Bremen.

Goedgeïnformeerde sigarenmakers

Getriggerd door het boek tussen deze sigarenmakers, toog ik naar de wijk Bundentor in Bremen. Bij aankomst zag ik dat het boek ‘mijn’ kant op lag. Op internet leek het alsof een van de sigarenmakers een boek aan het lezen was tijdens zijn werk.
Even was ik gedesillusioneerd, het boek was slechts een informatiebron voor de toeschouwer. Maar wat bleek, in het boek stond het verhaal opgetekend van deze ‘Zigarrenmachers’:

Um 1850 war jeder sechste Bremër in der Zigarrenindustie tätig.
Viele Zigarrenmacher lebten und arbeiteten in den kleinen Häusern hier in Buntentor. Ein Zigarrenmacher mußte bis zu 1000 zigarren am Tag machen. Dafür mußte er 12 – 14 Stunden arbeiten.
Die Zigarrenmacher beschäftigten oft Vorleser, die ihnen bei der Arbeit aus Zeitungen und sozialistischen Schriften vorlasen. Auf diese Weise über das Zeitgeschehen informiert und gebilded konnten sie sich schon früh for die Rechte der Arbeiter einsetzen.
Sie bildeten schon 1849 ihre erste Gewerkschaft gründeten Unterstützungskassen und ähnliches.

Rond 1850 was een op de zes Bremenaren werkzaam in de sigarenindustrie. De sigarenmakers lieten zich tijdens hun lange werkdagen voorlezen uit kranten en socialistisch pamfletten, zodat ze goed op de hoogte waren van het nieuws en hun rechten. Zo konden zij campagne voeren voor de rechten van de arbeiders. In 1849 vormden ze hun eerste vakbond en een zorgfonds.

Die Zigarrenmacher, beeld van Holger Voigts, 1983
Bundentorsteinweg, Bremen