‘Je moet een keer naar Roermond’, zei onze tandartsassistente toen ik voor controle was. ‘daar staat een lezend beeld!’ Ze was het toevallig tegen gekomen tijdens haar vakantie en dacht meteen aan mij. (Even ter verduidelijking, ik heb een kleine foto-expositie in de tandartsenpraktijk).
Nu kom ik niet dagelijks in de buurt van Roermond, dus het heeft even geduurd, maar afgelopen weekend kwam het er dan toch van, een dagje Limburg.
Deze Emile Seipgens (1837-1896) was schrijver van korte verhalen en toneelstukken. Hij schreef voornamelijk over Limburg, deels in dialect, deels in de standaardtaal.
Op de hoek Brugstaat – Roersingel staat dit beeld, opgericht door Wijnand Thönissen en Dick van Wijk in 1987.

Als je in het katholieke Roermond bent, moet je natuurlijk ook even de Sint Christoffel Kathedraal in. Katholieken hebben niet direct een leestraditie, maar de boeken in deze kathedraal worden wel voor heel andere dingen gebruikt. Daar zitten de (b)engeltjes met hun billetjes op het boek. Ik hoop dat het een beetje zachte kussentjes zijn.

Dit jochie kan waarschijnlijk nauwelijks lezen, hij ziet er niet erg geletterd uit naar mijn idee. Dus feitelijk kan het geen lezend beeld zijn. Maar als krantenjongen zorgt hij wel dat anderen kunnen lezen.

Deze krantenjongen bezorgt de kranten op het Praça Principe Real in Lissabon.

Schoonzus Margot stuurt me zo nu en dan foto’s van lezende beelden, foto’s die ze tegen komt op facebook. Tijdje geleden stuurde ze me een kiekje van een lezend beeld in Lissabon. Dus toen wij onze Lissabonvakantie geboekt hadden, ging ik op zoek naar de standplaats van dit beeld. Maar niets te vinden op internet. En ook na twee dagen door de stad dwalen kwam ik het niet toevallig tegen. Gelukkig bood het toeristenbureau uitkomst. Daar herkende iemand het beeld en verwezen ze me naar de overkant van de rivier, de Taag. En die wijk – voor ons gevoel een wijk van Lissabon – heet geen Lissabon meer. Vandaar dat ik niets kon vinden op internet.

Horacio da Silva Loura (1920-2002) was dokter in Lissabon en Costa da Caparice. Als arts zette hij zich erg in voor de minder bedeelden; hij werd ook wel de ‘vader’ van de armen genoemd. Zijn werk werd bekroond met de Medaille van Verdienste. Het beeld staat in Costa da Caparice, Praça da Liberdade en is gemaakt door João Castro Silva, 2013.

Eén ‘lezend’ beeld was ik voor onze vakantie wel op het spoor: een beeld van schrijver en dichter Fernando Pessoa. Het beeld stond beschreven in de reisgids. Het staat voor zijn geboortehuis aan het pleintje Largo de Sao Carlos. Een man met boekenhoofd. 

En zo ziet zijn achterhoofd eruit:

Fernando António Nogueira Pessoa (1888-1935) was  een van de belangrijkste dichters in de Portugese literatuur.

Bij Boekhandel Scheltema, in Amsterdam, ligt een lief klein meisje te lezen. Ze mag er zelfs blijven slapen.

 Een klein minpuntje, ze leest een Engels boek, en geen Nederlands boek…

Welk verhaal is dit…?

Met kerst hebben we met de familie een schuilkerk in Den Haag bezocht. In het Hofkwartier waren vroeger heel wat schuilkerken van de orde van Oud-Katholieken, een zelfstandige orde. Vanaf eind 16e eeuw was de uitoefening van de katholieke eredienst in Den Haag verboden. Katholieken kwamen echter in het geheim bij elkaar voor hun godsdienstige bijeenkomsten. Zo ook de Oud-Katholieken. In die tijd waren er verschillende kleine schuilkerken. Veel zijn verdwenen, maar tussen de Molenstraat en de Jufftrouw Idastraat is nog een mooie schuilkerk in tact: de Oud Katholieke Parochie van de H.H. Jacobus en Augustinus.
Op het orgel van de kerk zit een man, een beetje smachtend te kijken, met een boek in zijn hand.

Afgelopen zomer maakte ik deze foto. Het beeld staat op het gemeentehuis in Haarlem. Terwijl ik de foto maakte, zag ik dat er lampen op het beeld gericht staan. Daar heb je natuurlijk niets aan als het zomer is en licht. Maar in het donker in de winter, leek me dat een mooi plaatje op te leveren. Deze week was ik weer in Haarlem, en tegen de schemer stond ik voor het beeld.

Het beeld bleek inderdaad mooi aangelicht te worden van onderaf. Maar het gezicht valt een beetje weg in de schaduw van haar boek, en kan je dus in het donker niet goed zien. Jammer. En daarnaast is ze ook nog eens geamputeerd, haar rechter hand is ze kwijt. Al met al wint dus toch de zomerfoto.

Beeld zonder titel, maker onbekend, het komt van de oude HBS in Haarlem.