Lezers en schrijvers uit Polska

Dit is Pater Jan Twardowski. Hij zat vaak in het plantsoentje aan de Krakowskie Przedmiescie, een van de hoofdstraten in Warschau. De nonnen uit het nabijgelegen klooster kwamen dan naar hem luisteren als hij z’n gedichten voorlas. Nu kan dat nog steeds, want als we het knopje indrukken naast zijn knie, draagt hij zijn gedichten voor. 

Verderop, bij de universiteit van Warschau, staat een standbeeld van ‘de student’: Pomnik Studenta. Hij zit er lekker op een bankje, de boeken binnen handbereik, maar nog niet opengeslagen – even nog van het zonnetje genieten voor hij moet studeren. De typische student…? Z’n buurvrouw is wel druk aan het studeren.

En dan is er in Warschau ook nog een beeld van Jan Karski. Hij is vooral een oorlogsheld. Als koerier van het verzet wist hij al in 1942 de Britse minister van Buitenlandse Zaken, en de Amerikaanse president Roosevelt in te informeren over het getto van Warschau en de vernietigingskampen. Maar ze geloofden hem (nog) niet. 
Al tijdens de oorlog schreef hij een boek hierover: Mijn bericht aan de wereld.

Tot slot nog een heilige: St. Benedictus staat op de Rynek Nowego Miasta, het stadsplein (Rynek) in de Nieuwe Stad (Nowe Miasto). Nieuw, omdat het later is gebouwd – 15e eeuw -dan het Rynek Starego Miasta, het plein in de Oude Stad (Stare Miasto) uit de 13e eeuw. 
Beide stadsdelen zijn in de Tweede Oorlog zeer zwaar beschadigd, er is dus nog maar weinig echt origineel in deze twee oude stadswijken.

Lezers als cadeau van de Sovjet Unie

In 1955 kreeg de Poolse bevolking een cadeau van de Sovjet Unie: een immens gebouw in Stalinistische stijl. Aanvankelijk heette het Jozef Stalin-paleis van Cultuur en Wetenschap (Pałac Kultury i Nauki – PKiN), maar in het kader van de destalinisatie werd Stalins naam verwijderd. Rondom het gebouw staan allemaal beelden, veel met een boek of een andere tekstdrager in handen. 

Op dit boek stond aanvankelijk ook Stalins naam, die is er later afgehaald. 

Het diner niet in alle (Baltische) Staten

Nog geen halve dag in Vilnius en missie al geslaagd: in de eerste boekhandel stond Vasarnamis su baseinu in een prachtig gebonden uitgave. 
De boekhandel verderop in de straat had Vakariene op voorraad. Twee boeken van Koch vertaald in het Litouws, een taal die door zo’n drie miljoen mensen wordt gesproken en gelezen. 

In Estland en Letland heb ik geen vertalingen van Koch kunnen vinden. Waarschijnlijk zijn de boeken niet vertaald in het Ests en het Lets. 

Finse vertalingen

In Finland is Koch echt populair. Pormestari (de vertaling van Greppel) stond al in het Fins in de boekwinkel.

En Lääkäri was in pocketuitgave leverbaar. Met een sticker van het immer populaire Illallinen. 

‘Opletten jij’: lezen in Rotterdam

Dit mannetje wordt de les gelezen door zijn buurman: ‘Opletten jij: kijk nou eens even wat daar staat, met je mooie brilletje op’. Het beeldje staat in de Laurenskerk in Rotterdam.

Naast de Laurenskerk staat het beroemde standbeeld van Erasmus, het oudste bronzen beeld van Nederland. Verderop, op de Coolsingel, staat dit moderne beeld van de geleerde: het komt niet uit de gietmal van een beeldhouwer, maar uit een 3D-printer.

Schattenspiel

Ze zit op een hek, in Rodenbach (Duitsland). We logeerden daar een paar dagen en tegenover ons huis zat ze, met haar boek, in de zon.
Het Schattenspeil is zo mooi.

En in Frankfurt staat dit beeld van drie heren die allemaal iets te maken hebben met boeken en lezen: Johannes Gutenberg, de uitvinder van de boekdrukkunst; Johannes Fust, advocaat, boekdrukker en uitgever; en Peter Schöffer, boekverkoper en uitgever.
Hier weinig Schattenspiel, alleen maar volle zon. 

 Roßmarkt in Frankfurt-am-Main – beeldhouwer Eduard Schmidt von der Launitz

Beeldenstorm in Breda

De beeldenstorm is flink tekeer gegaan in Breda. Overal onthoofde heiligen in en om de kerk. Zelfs deze twee houten tableau’s aan de kerkbanken zijn niet ontsnapt aan de beeldenwoede. De hoofden zijn weggevaagd, de rest van het tafereeltje is in takt gebleven. 

Lezende en schrijvende monnik,
Onze-Lieve-Vrouwekerk in Breda

Deze engel is het onheil bespaard gebleven, zij mocht haar mooie, zingende hoofdje behouden.